Hội nghị có sự tham dự của đại diện các Bộ, ngành Trung ương; Sở Công Thương và đơn vị chuyên môn của các tỉnh, thành phố; Tập đoàn Điện lực Việt Nam và các đơn vị ngành điện; các tổ chức quốc tế, ngân hàng, quỹ, tổ chức tài chính, hiệp hội, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia và doanh nghiệp.

Hội nghị là diễn đàn trao đổi giữa các cơ quan quản lý nhà nước, địa phương, ngành điện, tổ chức tài chính, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp nhằm đánh giá kết quả triển khai Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, đồng thời xác định các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong giai đoạn tới.

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Đặng Hải Dũng - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công - Bộ Công Thương cho biết: Trong lĩnh vực năng lượng, Việt Nam đang đối mặt với rất nhiều thách thức về cung năng lượng cũng như các thách thức về chuyển đổi xanh của các thị trường nước ngoài. Để đảm bảo an ninh năng lượng và phát triển với mục tiêu tăng trưởng hai con số đặt ra rất nhiều thách thức, đặc biệt khi đất nước đang tiếp tục tái cấu trúc hệ thống chính quyền hai cấp. Do đó, hoạt động về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả triển khai trước đây sẽ phải thay đổi theo cho phù hợp với mô hình phát triển và những thách thức mới.

Năm 2026 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong lĩnh vực sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Luật số 77/2025/QH15 và Nghị định số 30/2026/NĐ-CP có hiệu lực; Chỉ thị số 09/CT-TTg, Chỉ thị số 09/CT-TTg tiếp tục đặt ra yêu cầu triển khai quyết liệt các giải pháp tiết kiệm năng lượng, tiết kiệm điện. Khung pháp lý mới thực hiện theo một phương pháp quản trị mới từ Trung ương đến địa phương. Phương pháp này yêu cầu phải đảm bảo nội dung "sáu rõ": rõ người, rõ việc, rõ nội dung, rõ thời gian và rõ kết quả.

Khung pháp lý mới tạo cơ sở để tăng cường trách nhiệm của cơ quan quản lý, địa phương và cơ sở sử dụng năng lượng; thúc đẩy kiểm toán năng lượng, áp dụng hệ thống quản lý năng lượng, đầu tư đổi mới công nghệ và huy động nguồn lực xã hội. Yêu cầu đặt ra trong giai đoạn tới là đưa các quy định và giải pháp tiết kiệm năng lượng vào thực tiễn một cách đồng bộ, thực chất, có khả năng giám sát và đo lường kết quả.

“Hội nghị là dịp để các địa phương chia sẻ những khó khăn, vướng mắc khi triển khai tiết kiệm năng lượng trong quản trị khi chuyển đổi sang mô hình chính quyền hai cấp. Từ đó, Cục Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công có thể tổng hợp và tham mưu cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản pháp lý nhằm tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trên phạm vi cả nước”, ông Đặng Hải Dũng nhấn mạnh.

Về phía địa phương, ông Nguyễn Thanh Quang – Phó Giám đốc Sở Công Thương Thành phố Đà Nẵng cho rằng: Năm 2026 có ý nghĩa quan trọng trong việc tiếp tục cụ thể hóa các định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế carbon thấp, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và thực hiện các cam kết quốc tế về ứng phó với biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh đó, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả cần được nhận diện theo một cách tiếp cận mới.

Tiết kiệm năng lượng không có nghĩa là hạn chế phát triển, mà là sử dụng năng lượng thông minh hơn, tạo ra nhiều giá trị hơn trong cùng một đơn vị năng lượng, qua đó giảm chi phí sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm phát thải và tạo dư địa cho tăng trưởng.

Tiềm năng tiết kiệm năng lượng trong nền kinh tế còn rất lớn, đặc biệt các ngành công nghiệp tiêu thụ nhiều năng lượng, các cơ sở sản xuất công nghệ cũ hiệu suất thấp, hệ thống tòa nhà thương mại dịch vụ, giao thông vận tải và khu vực dân cư. “Để biến hiệu quả năng lượng thành yếu tố cấu thành của năng lực cạnh tranh, năng suất chất lượng và chất lượng tăng trường, cần chuyển mạnh từ cách tiếp cận vận động đơn thuần sang cách quản trị năng lượng hiện đại. Từ những giải pháp tiết kiệm đơn lẻ sang các chương trình đầu tư đồng bộ; từ thay đổi hành vi sang đổi mới công nghệ; từ tiết kiệm năng lượng ở từng cơ sở sang tối ưu hóa sử dụng năng lượng ở quy mô ngành, đô thị và toàn nền kinh tế”, ông Quang nhấn mạnh.

Tại hội nghị, ông Hoàng Việt Dũng - Phó trưởng phòng Phòng Hiệu quả năng lượng và Chuyển đổi xanh, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công - Bộ Công Thương đã trình bày báo cáo một số kết quả triển khai Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Ông Dũng cho biết, năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026 các địa phương đã xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện kế hoạch thực thiện Chương trình của địa phương năm 2026 và giai đoạn 2026-2030. Chương trình tiết kiệm điện đạt kết quả tỉ lệ tiết kiệm toàn quốc > 2%hàng năm trong giai đoạn 2020-2025. Tỉ lệ tổn thất điện năng đã giảm từ 7,47% vào năm 2017 xuống 6,00% năm 2025.

Kết quả nổi bật Chương trình VNEEP3 (2019-2025) là: 95% sản phẩm gia dụng, công nghiệp đã dán nhãn năng lượng, bao phủ gần 30 chủng loại với hơn 40.000 sản phẩm lưu thông trên thị trường; Chuyển đổi thị trường và hỗ trợ doanh nghiệp loại bỏ 45 triệu bóng đèn sợi đốt, hiệu suất điều hòa nhiệt độ tăng 13%/năm, 12 phòng thử nghiệm trên toàn quốc; Hỗ trợ kỹ thuật cho 2.000 doanh nghiệp thực hiện kiểm toán năng lượng và xây dựng mô hình quản lý; Cấp 5.355 chứng chỉ chuyên gia năng lượng; Số hóa dữ liệu cho 3.500 cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm; đạt mốc trên 60,5 triệu lượt truy cập trang thông tin điện tử (https://tietkiemnangluong.com.vn/) góp phần lan tỏa kiến thức về tiết kiệm năng lượng; Tiết kiệm tối thiểu 2,0% tổng điện năng tiêu thụ hàng năm.

Về kế hoạch triển khai Chương trình năm 2026: Trình ban hành và tổ chức hướng dẫn thực hiện văn bản quy phạm pháp luật về SDNL TK&HQ; Trình ban hành Quyết định của Thủ tướng Chính Phủ thành lập Quỹ Thúc đẩy SDNL TKHQ; Tăng cường đào tạo nâng cao năng lực cho cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức, cá nhân. Vận động, tuyên truyền về SDNL TK&HQ, tiết kiệm điện; Xây dựng, thúc đẩy nhân rộng, hỗ trợ đầu tư các mô hình sản xuất, kinh doanh điển hình về SDNL TK&HQ, tiết kiệm điện; Tăng cường hoạt động Hợp tác quốc tế; Tăng cường kiểm tra, giám sát, đôn đốc việc thực hiện các quy địnhcủa pháp luật về SDNL TK&HQ và tiết kiệm điện.

Về kế hoạch triển khai Chương trình giai đoạn 2026-2030: Tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách pháp luật, tuyền truyền, đào tạo nâng cao nhận thức cộng đồng về SDNL TKHQ; Thúc đẩy sử dụng các trang thiết bị hiệu suất cao; Tăng cường kiểm tra, giám sát, đôn đốc việc thực hiện các quy định của pháp luật về SDNL TK&HQ; Tăng cường đào tạo nâng cao năng lực cho cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức, cá nhân khác tham gia hoạt động SDNL TK&HQ; Vận động, tuyên truyền về SDNL TK&HQ, tiết kiệm điện…

Tại hội nghị, ông Phạm Phan Dũng - Đại diện Nhóm nghiên cứu Quỹ thúc đẩy SDNL TK&HQ đã chia sẻ về mô hình Quỹ. Ông Dũng cho biết Quỹ thúc đẩy SDNL TK&HQ là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận; được huy động vốn, cho vay, đầu tư, ủy thác và nhận ủy thác để thúc đẩy SDNL TK&HQ trên phạm vi cả nước.

Ông Phạm Phan Dũng - Đại diện Nhóm nghiên cứu Quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Mục tiêu hoạt động của quỹ gồm: Thứ nhất là khuyến nghị mô hình tổ chức, chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu bộ máy quản lý và nguồn lực tài chính của Quỹ, phù hợp điều kiện pháp lý và thực tiễn Việt Nam. Thứ hai là đề xuất lộ trình triển khai thành lập Quỹ, bố cục dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, vai trò và trách nhiệm của các bộ, ngành liên quan. Thứ ba là xác định nhu cầu hỗ trợ kỹ thuật, nâng cao năng lực cần thiết cho Cục ĐCK (IGIP) và các bên liên quan trong quá trình vận hành Quỹ.

Nguyên tắc hoạt động của Quỹ không vì mục đích lợi nhuận; phải bảo toàn vốn điều lệ; Được miễn thuế và các khoản nộp NSNN theo quy định của pháp luật; Chi phí quản lý bộ máy do NSNN cấp qua chi thường xuyên của Bộ Công Thương; Chịu sự kiểm tra, thanh tra, kiểm toán của cơ quan quản lý nhà nước; Hoạt động công khai, minh bạch và bình đẳng.

Về lộ trình trình Thủ tướng Chính phủ thành lập Quỹ: Tháng 7-8/2026 hoàn thiện hồ sơ, lấy ý kiến các Bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp; Tháng 7-10/2026 hoàn thiện cơ cấu tổ chức, quản trị Quỹ, xây dựng Điều lệ, cơ chế quản lý tài chính, sổ tay vận hành; Tháng 8-9/2026 khảo sát kinh nghiệm quốc tế tại Đức, Ý, Tunisia, Pháp cùng các cơ quan liên quan (Bộ Tài chính, NHNN, Bộ Tư pháp, Bộ Nội Vụ…); tháng 10/2026 trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quyết định thành lập Quỹ, Quyết định quy định Điều lệ hoạt động của Quỹ, Quyết định quy định cơ chế quản lý tài chính của quỹ.

Về vai trò của ứng dụng IoT và AI trong đánh giá, giám sát, tối ưu sử dụng năng lượng của doanh nghiệp, ông Dương Trung Kiên - Giám đốc điều hành Công ty Cổ phần Giải pháp công nghệ Việt Nam cho rằng, IoT- AI là trụ cột trong chuyển đổi số năng lượng, mang lại lợi ích toàn diện về kinh tế – vận hành – an toàn – môi trường giúp giảm chi phí, tăng hiệu suất thiết bị, giảm sự cố. Đặc biêt, IoT- AI tạo nền tảng dữ liệu cho Smart Factory/Smart Building và giúp doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh vượt trội.

Chia sẻ về kết quả triển khai chương trình tiết kiệm điện, ông Phạm Viết Thạch- Phó Trưởng Ban Môi trường và Phát triển bền vững, Tập đoàn điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, 6 tháng đầu năm công tác tiết kiệm điện được triển khai đồng bộ cả phía khách hàng và nội bộ EVN. 

Đối với khách hàng sử dụng điện lớn và cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, các đơn vị điện lực đã tăng cường làm việc trực tiếp, hướng dẫn kiểm toán năng lượng, áp dụng hệ thống quản lý năng lượng, tối ưu vận hành thiết bị. Đối với khối hành chính sự nghiệp, các đơn vị tăng cường theo dõi, cảnh báo và kiểm tra các khách hàng có mức tiêu thụ điện tăng cao. Đối với khối hành chính sự nghiệp, các đơn vị tăng cường theo dõi, cảnh báo và kiểm tra các khách hàng có mức tiêu thụ điện tăng cao. Đối với chiếu sáng công cộng và quảng cáo, các đơn vị điện lực phối hợp với địa phương điều chỉnh thời gian vận hành, cắt giảm số lượng đèn theo khung giờ, hạn chế chiếu sáng trang trí ngoài thời gian cần thiết và từng bước thay thế thiết bị chiếu sáng hiệu suất thấp bằng đèn LED.

Đối với hộ gia đình và trường học, EVN và các đơn vị tiếp tục duy trì những thông điệp đơn giản, dễ thực hiện như sử dụng điều hòa từ 26°C trở lên  kết hợp với quạt, tắt thiết bị khi không sử dụng và hạn chế thiết bị công suất lớn trong giờ cao điểm.

Công tác truyền thông tiếp tục được Tập đoàn thực hiện với quy mô rộng, nhưng đã bắt đầu hướng sâu hơn vào từng nhóm đối tượng. Đặc biệt, tăng cường ứng dụng dữ liệu, công nghệ số EVN và các đơn vị tiếp tục ứng dụng công nghệ số trong quản lý nhu cầu điện, theo dõi phụ tải và triển khai các chương trình tiết kiệm điện. 

Trong khuôn khổ Hội nghị, các đại biểu trao đổi về kết quả thực hiện VNEEP3 đến tháng 6/2026 và định hướng năm 2027; mô hình Quỹ Thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; kết quả triển khai chương trình tiết kiệm điện; kinh nghiệm quản lý ủy thác, cho vay đối với các dự án tiết kiệm năng lượng; giải pháp tiết kiệm năng lượng trong doanh nghiệp và ứng dụng IoT, trí tuệ nhân tạo trong đánh giá, giám sát, tối ưu hóa sử dụng năng lượng.

Các ý kiến tại Hội nghị là nguồn thông tin thực tiễn quan trọng để Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công tiếp tục nghiên cứu, tham mưu Lãnh đạo Bộ Công Thương hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao hiệu quả triển khai Chương trình giai đoạn 2026-2030. Trong đó, các địa phương cần tăng cường hướng dẫn, kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật và hỗ trợ các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm; doanh nghiệp cần chủ động xây dựng dự án, đầu tư thiết bị hiệu suất cao và áp dụng công nghệ số; các ngân hàng, quỹ, tổ chức tài chính và đơn vị tư vấn cần phát triển sản phẩm phù hợp, đồng hành với doanh nghiệp.

Thông qua việc kết nối cơ quan quản lý, địa phương, ngành điện, tổ chức tài chính, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp, Hội nghị góp phần thúc đẩy chia sẻ kinh nghiệm, nhân rộng các mô hình hiệu quả và tăng cường huy động nguồn lực cho các hoạt động sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trên phạm vi cả nước.