Hội thảo là hoạt động thuộc Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019-2030 (VNEEP3).

Hội thảo được tổ chức nhằm tạo không gian trao đổi giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các đơn vị liên quan về tình hình sử dụng năng lượng trong ngành Hóa chất, đồng thời cập nhật các quy định hiện hành và định hướng thực hiện các nhiệm vụ về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong giai đoạn 2026-2030. Đây cũng là dịp để các đơn vị nhìn nhận rõ hơn về nhu cầu, tiềm năng và các cơ hội nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong hoạt động sản xuất.

Hội thảo có sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, Hội VECEA, đại diện các đơn vị thuộc Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem), các doanh nghiệp trong ngành Hóa chất, chuyên gia và các tổ chức, đơn vị hoạt động trong lĩnh vực sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Nguyễn Đình Hiệp - Chủ tịch Hội Khoa học và Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam cho biết: Vinachem là Tập đoàn kinh tế có nhiều lĩnh vực sản xuất quy mô lớn gồm: Phân bón, Hóa chất cơ bản, Axit, Sut-Clo, Clo và chế biến khoáng sản... tiêu thụ nhiều năng lượng và có tiềm năng tiết kiệm năng lượng ước tính trên 30%. Do đó, việc xây dựng kế hoạch sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cho giai đoạn 2026-2030 là nhu cầu cần thiết, nhằm giảm chi phí sản xuất, đáp ứng các tiêu chuẩn về giảm phát thải và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững của đất nước. 

Hội thảo là dịp để các cơ quan quản lý, doanh nghiệp cùng trao đổi, chia sẻ thông tin và kinh nghiệm thực tiễn về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong lĩnh vực hóa chất; định hướng, mục tiêu, nhiệm vụ và các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả của Tập đoàn trong giai đoạn 2026-2030. 

"Hội VECEA kỳ vọng Hội thảo sẽ có nhiều trao đổi cởi mở, thiết thực, qua đó giúp nhóm thực hiện nhiệm vụ có thêm những góc nhìn từ thực tiễn để xây dựng Kế hoạch phù hợp với đặc thù của ngành hóa chất, sát với điều kiện của các doanh nghiệp và có tính khả thi trong quá trình triển khai", ông Nguyễn Đình Hiệp nhấn mạnh.

Tai Hội thảo, ông Nguyễn Văn Long - Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội Khoa học và Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam đã cập nhật các quy định pháp luật về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Đây là những nội dung quan trọng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nắm bắt kịp thời các định hướng quản lý, yêu cầu pháp lý và các chính sách thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong giai đoạn hiện nay. 

Ông Long cho biết, trách nhiệm của các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm ngành hóa chất là thực hiện kiểm toán năng lượng định kỳ. Lợi ích của kiểm toán năng lượng mang lại gồm: Đáp ứng yêu cầu của Luật sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, thông tư 25/2020/TT-BCT; Đánh giá thực trạng các hệ thống tiêu thụ năng lượng của hệ thống tại các cơ sở; Đưa ra các giải pháp tiết kiệm năng lượng và chi phí vận hành; Tiền đề để xây dựng kế hoạch sử dụng năng lượng và quản lý vận hành; Giúp doanh nghiệp giảm phát thải, tăng tính cạnh tranh và đáp ứng yêu cầu của khách hàng.

Về nhiệm vụ xây dựng "Kế hoạch sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cho Tập đoàn Hóa chất Việt Nam giai đoạn 2026-2030” (Kế hoạch), phương pháp triển khai gồm: Khảo sát đánh giá tình hình tiêu thụ năng lượng; Đánh giá phân tích tiềm năng tiết kiệm năng lượng theo từng lĩnh vực sản xuất, xác định cơ hội tiết kiệm năng lượng; Xây dựng dự thảo kế hoạch sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2026-2030; Tổ chức 02 hội thảo để trình bày kết quả nghiên cứu và lấy ý kiến góp ý của cơ quan quản lý, chuyên gia, Tập đoàn và các đơn vị thành viên để tiếp thu, hoàn thiện dự thảo Kế hoạch; Hoàn thiện báo cáo,nghiệm thu.

Để đạt được các mục tiêu đề ra, Hội VECEA đề xuất phía Vinachem cần bố trí đầu mối để phối hợp triển khai nhiệm vụ; ung cấp thông tin, số liệu đầy đủ, chính xác, kịp thời; Phối hợp khảo sát thực địa; Tham gia góp ý chuyên môn và phối hợp tổ chức hội thảo tham vấn.

Ông Nguyễn Trọng Hậu - Trưởng phòng Tư vấn giải pháp Công ty Cổ phần Giải pháp công nghệ Việt Nam cũng có bài báo cáo kết quả khảo sát, đánh giá tình hình tiêu thụ năng lượng tại các đơn vị thuộc Vinachem. Cụ thể, giai đoạn 2023-2025, nhu cầu tiêu thụ năng lượng của các doanh nghiệp ngành hóa chất có xu hương tăng, gắn với sự gia tăng sản lượng và hoạt động sản xuất. Nhóm tiêu thụ năng lượng lớn là phân bón và hóa chất do đặc thù công nghệ có nhiều quá trình nhiệt, phản ứng hóa học và hệ thống thiết bị công suất lớn. Cơ cấu nguồn năng lượng sử dụng đa dạng gồm điện, than, dầu, khí và các nhiên liệu khác. Các doanh nghiệp đã từng bước triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng, cải tiến thiết bị, chuyển đổi nhiên liệu và sử dụng năng lượng tái tạo, tuy nhiên vẫn còn dư địa đáng kể để nâng cao hiệu suất, đặc biệt taicj các hệ thống sử dụng năng lương trọng điểm. 

Ông Hậu nhận định, nhu cầu năng lượng dự kiến tiếp tục tăng trong giai đoạn 2025-2030, do đó cần ưu tiên kiểm soát suất tiêu hao năng lượng, nâng cao hiệu suất công nghệ và thiết bị, hướng tới tốc độ tiêu thụ năng lượng thấp hơn tốc độ tăng trưởng sản xuất.

Về tiềm năng tiết kiệm năng lượng trong ngành hóa chất, theo ông Hậu, phân ngành sản xuất phân bón NPK có tiềm năng tiết kiệm năng lượng mua vào đạt khoảng 15%. trong đó, điện năng có thể tiết kiệm hơn 28,4 triệu kWh/năm và nhiệt năng tiết kiệm hơn 661 triệu MJ/năm. Phân ngành chế biến cao su, nguyên liệu có tiềm năng tiết kiệm năng lượng mua vào đạt khoảng 17%, tương đương hơn 20,3 triệu kWh điện và gần 196,7 triệu MJ nhiệt năng mỗi năm. Các phân ngành hóa chất khác, kết quả nhiều nghiên cứu kiểm toán năng lượng cho thấy tiềm năng tối ưu hóa năng lượng toàn ngành có thể lên tới 40% nếu áp dụng đồng bộ các giải pháp công nghệ mới.

Các giải pháp tiết kiệm năng lượng đề xuất triển khai cho các phân ngành như sau: 

Phân ngành cao su: Sử dụng công nghệ khí hóa sinh khối (từ trấu, củi) để tạo ra khí gas cấp cho lò sấy, thay thế hoàn toàn dầu DO, LPG; Lắp đặt hệ thống thu hồi nhiệt thải từ khí thải lò sấy; Cải thiện cách nhiệt buồng sấy - giảm thất thoát nhiệt; Lắp biến tần cho bơm nước mủ, bơm tuần hoàn; Thay thế động cơ cũ bằng động cơ hiệu suất cao IE3/IE4; Giảm tổn thất nhiệt ở bể gia nhiệt; Tối ưu định mức hơi cho bể đánh đông; Thay đổi kích thước trục cán để tăng momen và giảm tần suất dừng máy; Lắp biến tần; Thay sục khí bề mặt bằng sục khí tinh. 

Phân ngành sản xuất phân bón: Bọc bảo ôn thân lò và đường ống dẫn khí nóng để giảm thất thoát nhiệt; Kiểm soát độ ẩm nguyên liệu đầu vào để giảm tải cho lò sấy; Tận dụng nhiệt thừa để sấy sơn bộ nguyên liệu; Tối ưu hóa "Hệ số Hoàn lưu"; Lắp biến tần điều khiển van gió; Vệ sinh định kỳ Cyclone/túi lọc để giảm tổn thất áp suất; Tối ưu hóa định mức phun hơi nước; Thay thế động cơ cũ bằng động cơ hiệu suất cao (IE3/IE4); Sử dụng băng tải cấp liệu tự động để duy trì tải ổn định, tránh máy nghiền chạy non tải; Tận dụng nhiệt thải công đoạn làm nguội để sấy liệu. 

Phân ngành sản xuất sơn nước và sơn dung môi: Tối ưu hóa bi nghiền bằng việc sử dụng bi có kích thước và tỷ trọng phù hợp để giảm thời gian chạy máy; Thay thế động cơ cũ bằng động cơ hiệu suất cao (IE3/IE4); Lắp biến tần điều khiển động cơ khuấy theo từng công đoạn; Sử dụng Pigging vệ sinh đường ống.

Tại Hội thảo, TS. Nguyễn Thị Lê - Giảng viên Khoa Quản lý công nghệ và năng lượng, Trường Đại học Điện Lực thành viên thực hiện nhiệm vụ cũng cho biết: Dự thảo Kế hoạch gồm 9 nội dung chính: Căn cứ xây dựng kế hoạch; Quan điểm và mục tiêu; Nhiệm vụ và giải pháp; Mức ưu tiên các chương trình, dự án giai đoạn 2026-2030; Lộ trình thực hiện; Kế hoạch triển khai hàng năm; Kinh phí.

Bên cạnh các nội dung chia sẻ chuyên môn, Hội thảo cũng dành thời gian để các đại biểu trao đổi, thảo luận những nội dung liên quan đến tình hình sử dụng năng lượng trong ngành hóa chất và lấy ý kiến góp ý Dự thảo Kế hoạch. Các ý kiến tại Hội thảo sẽ là nguồn thông tin và cơ sở thực tiễn quan trọng cho quá trình nghiên cứu, phân tích và tiếp tục hoàn thiện các nội dung của nhiệm vụ, đặc biệt là xây dựng Kế hoạch sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cho Tập đoàn Hóa chất Việt Nam giai đoạn 2026-2030.