Dự báo này được nêu trong báo cáo Triển vọng chuyển dịch năng lượng thế giới 2026 (World Energy Transitions Outlook 2026), đăng tải trên trang web của IRENA.

Báo cáo chỉ ra rằng trong 3 năm qua, tốc độ cải thiện hiệu quả năng lượng toàn cầu bình quân hằng năm vẫn chưa đạt mức 2%. Để hoàn thành mục tiêu toàn cầu là tăng gấp đôi tốc độ cải thiện hiệu quả năng lượng vào năm 2030, mức cải thiện hằng năm cần đạt khoảng 4%.

Theo Kịch bản Năng lượng Đề ra (PES) của IRENA, hiệu suất năng lượng chỉ có thể cải thiện thêm khoảng 3%/năm trong giai đoạn 2026-2030. Trong khi đó, Kịch bản 1,5°C, hướng tới mục tiêu hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu ở 1,5°C, đòi hỏi tốc độ cải thiện hiệu quả năng lượng đạt hơn 4%/năm trong khoảng thời gian còn lại đến năm 2030 nhằm bù đắp mức tăng chưa đạt yêu cầu trong các năm trước.

Báo cáo xác định điện khí hóa là một trong những động lực chính thúc đẩy cải thiện hiệu quả năng lượng. Các công nghệ như xe điện, máy bơm nhiệt và thiết bị điện công nghiệp có thể thay thế dần các quy trình đốt nhiên liệu, vốn làm thất thoát lượng lớn năng lượng dưới dạng nhiệt.

Báo cáo nêu rõ: "Việc phát triển các hệ thống năng lượng tái tạo và đẩy mạnh điện khí hóa không chỉ nâng cao năng lực di chuyển, sự tiện nghi cùng năng suất, mà còn giảm bớt mức tiêu thụ năng lượng sơ cấp và năng lượng cuối cùng."

Việc giảm tiêu thụ năng lượng sơ cấp trong kịch bản phù hợp với mục tiêu hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu ở 1,5°C không đồng nghĩa với việc phải kìm hãm hoạt động kinh tế hay thu hẹp các dịch vụ năng lượng. Bản chất của sự sụt giảm này phần lớn đến từ việc bản thân hệ thống năng lượng đã vận hành hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, chỉ điện khí hóa là chưa đủ để đạt được các mục tiêu đề ra. Những giải pháp quan trọng khác bao gồm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong các công trình xây dựng, thiết lập tiêu chuẩn hiệu suất năng lượng đối với thiết bị gia dụng, cải thiện hiệu quả của các quy trình công nghiệp và giao thông vận tải, quản lý nhu cầu năng lượng và điều chỉnh thói quen tiêu dùng.

Báo cáo cũng đưa ra cảnh báo: nếu hiệu quả năng lượng không được cải thiện nhanh hơn trong khi nhu cầu điện tiếp tục tăng, thế giới sẽ cần bổ sung đáng kể vốn đầu tư, công suất phát điện tái tạo và hạ tầng kỹ thuật để đáp ứng cùng một mức nhu cầu dịch vụ năng lượng.

Theo IRENA, nâng cao hiệu quả năng lượng, mở rộng lưới điện và bảo đảm tính linh hoạt của hệ thống năng lượng đang trở thành những yếu tố thiết yếu đối với quá trình chuyển dịch năng lượng.

Báo cáo nhấn mạnh: “Những lĩnh vực này không nên được xem là các giải pháp bổ sung thứ yếu cho việc mở rộng năng lượng tái tạo, mà là những yếu tố nền tảng quyết định liệu quá trình chuyển dịch năng lượng có thể diễn ra nhanh chóng, đáng tin cậy và với chi phí hợp lý hay không”.