Sử dụng xăng E10 cho chuyển đổi năng lượng bền vững

14/08/2025

Các chuyên gia cho biết việc chuyển đổi sang sử dụng xăng E10 là bước đi tất yếu, phù hợp với định hướng chuyển đổi năng lượng, bảo vệ môi trường và cam kết giảm phát thải của Việt Nam.

Bắt đầu từ ngày 1/8/2025 xăng E10 đã thí điểm bán tại TP. Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và TP. Hải Phòng. Sau nửa tháng thí điểm bán xăng sinh học E10, các doanh nghiệp xăng dầu ghi nhận phản ứng tích cực từ người tiêu dùng. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng để bắt buộc sử dụng E10 trên toàn quốc từ ngày 1/1/2026 theo lộ trình của Chính phủ.

Người tiêu dùng ở Hà Nội dần quen sử dụng xăng sinh học E10

Xăng E10 là loại nhiên liệu sinh học được pha trộn giữa 90% xăng khoáng không chì và 9-10% ethanol sinh học, theo quy định tại QCVN 01:2022/BKHCN về xăng, nhiên liệu diesel và nhiên liệu sinh học. Ethanol, được sản xuất từ các nguồn nguyên liệu tái tạo như sắn, ngô, hoặc mía, có chỉ số Octane cao (trên 100), giúp cải thiện quá trình đốt cháy và tăng hiệu suất động cơ. Xăng E10 giúp giảm 20-30% lượng khí thải CO và hydrocarbon (HC) so với xăng khoáng truyền thống, góp phần giảm ô nhiễm không khí và hiệu ứng nhà kính.

Việc triển khai xăng E10 tại Việt Nam là một phần của lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh, hướng đến mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050, như cam kết tại COP26.

Theo ông Trần Minh, Phó Cục Trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), nhu cầu ethanol để pha chế E10 trên toàn quốc ước tính từ 1-1,5 triệu m³/năm, trong khi sản lượng trong nước hiện chỉ đáp ứng khoảng 40% (450.000 m³/năm). Điều này nhấn mạnh vai trò của E10 trong việc giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, tận dụng nguồn nông sản nội địa, và thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn.

Lợi ích của xăng E10

Xăng E10 mang lại nhiều lợi ích vượt trội, cả về môi trường lẫn hiệu suất động cơ.

Về môi trường, ethanol có hàm lượng oxy cao, giúp quá trình đốt cháy diễn ra triệt để hơn, giảm đáng kể lượng khí thải độc hại. Các nghiên cứu trong nước và quốc tế, bao gồm báo cáo từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô châu Âu (ACEA), cho thấy E10 giảm 20-30% khí thải CO và HC, góp phần hạn chế biến đổi khí hậu và ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.

Về hiệu suất động cơ, ethanol có trị số octan (RON - Research Octane Number) cao tới 109 nên khi pha vào xăng sẽ giúp nhiên liệu chống kích nổ tốt hơn. Ngoài ra, ethanol chứa nhiều oxy hơn so với xăng thường, giúp quá trình cháy trong động cơ diễn ra triệt để hơn, tăng công suất, giảm tiêu hao nhiên liệu, đồng thời giảm thiểu phát thải các chất độc hại trong khí thải động cơ.

Hầu hết các xe máy và ô tô hiện đại tại Việt Nam, đặc biệt từ các hãng như Honda, Yamaha, và Toyota, đều tương thích với E10, kể cả các dòng xe sản xuất từ năm 2000 trở về trước. Quá trình sử dụng xăng sinh học rất thuận tiện, không cần phải điều chỉnh động cơ khi chuyển đổi giữa xăng sinh học và xăng thông thường.

TS. Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công - Bộ Công Thương

Ở Việt Nam, xăng E5 RON92 được thí điểm, sau đó sử dụng đại trà trên toàn quốc từ năm 2014 đến nay, chưa ghi nhận bất kỳ phản ánh nào của người tiêu dùng về ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu suất hoạt động hay tuổi thọ của động cơ (báo cáo của Petrolimex, Sài Gòn Petro...).

Các báo cáo chưa ghi nhận vụ việc nào có bằng chứng cho thấy xăng pha ethanol gây ảnh hưởng tiêu cực tới động cơ. Với những lợi ích về bảo vệ môi trường, thử nghiệm kỹ thuật, thực tế sử dụng nhiều năm qua ở Việt Nam và trên thế giới đã chứng minh, không có cơ sở nào khẳng định xăng pha ethanol có tác động tiêu cực đến hiệu suất hoạt động và tuổi thọ động cơ.

Sử dụng xăng E10 tại các quốc gia

Tại nhiều quốc gia, xăng E10 được xem là bước đệm quan trọng trong tiến trình chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang các nguồn năng lượng sạch hơn.

Brazil là nước đi đầu với chương trình quốc gia về pha xăng pha ethanol từ năm 1975, sử dụng ethanol sản xuất từ mía để pha vào xăng với tỷ lệ 20%, thậm chí có thể lên đến 85% dùng trong ngành vận tải. Từ tháng 8, Brazil sẽ nâng tỷ lệ ethanol pha vào xăng từ 27% (E27) lên 30% (E30) bắt buộc sử dụng trên toàn quốc.

Tại Mỹ, quốc gia này bắt đầu thử nghiệm sử dụng xăng pha cồn từ những năm 1976 sau đợt khủng hoảng năng lượng năm 1973. Từ năm 1978, Mỹ đã có chính sách ưu tiên ethanol trong nhiên liệu và dùng biện pháp giảm thuế đối với xăng pha ethanol nhằm khuyến khích phát triển thị trường nhiên liệu sinh học.

Hiện nay, xăng tiêu thụ trên toàn nước Mỹ đều có chứa đến 10% ethanol, các tỷ lệ pha ethanol 15, 20, 30% được khuyến khích sử dụng, một số phương tiện cải hoán động cơ có thể sử dụng E85, tức tỷ lệ pha ethanol lên đến 85%.

Tại Thái Lan đã bắt đầu cung cấp ethanol làm nhiên liệu từ năm 2005, đến nay chủ yếu tiêu thụ xăng sinh học E10 và khuyến khích sử dụng xăng E20. Hiện nay, ở Thái Lan chỉ tồn tại xăng sinh học có pha ethanol. Người tiêu dùng bắt buộc phải lựa chọn giữa các loại xăng pha ethanol với các tỷ lệ khác nhau, do đó lượng tiêu thụ xăng sinh học tăng lên 93%.

Tại Philippines, quốc gia này quy định bắt buộc dùng xăng sinh học E5 từ năm 2009 và E10 từ năm 2011. Philippines miễn thuế cho phần nhiên liệu sinh học pha và các khoản miễn thuế VAT cho nguyên liệu thô (mía, sắn...) khi dùng để sản xuất nhiên liệu sinh học. Philippines là một trong những nhà nhập khẩu ethanol lớn nhất châu Á.

Hữu Phát