Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) và Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID), mỗi năm ngành dệt may chi khoảng 3 tỷ USD cho tiêu thụ năng lượng, chiếm khoảng 8% tổng nhu cầu năng lượng của toàn ngành công nghiệp và phát thải xấp xỉ 5 triệu tấn CO₂. Tại Việt Nam, năng lượng hiện chiếm khoảng 8-10% tổng chi phí sản xuất toàn ngành, thậm chí có thể lên tới 20-25% ở các công đoạn tiêu tốn nhiều năng lượng như nhuộm, giặt. 

Trước áp lực đó, nhiều doanh nghiệp dệt may đã chủ động triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng. Công ty TNHH Polytex Far Eastern Việt Nam (Polytex) là một doanh nghiệp điển hình áp dụng các giải pháp tiết kiệm năng lượng, mang lại hiệu quả rõ rệt.

Thuộc Tập đoàn Far Eastern (Đài Loan), Polytex hiện là một trong những đơn vị sản xuất sợi tổng hợp quy mô lớn tại Việt Nam. Đặt tại Khu công nghiệp Bàu Bàng, nhà máy có diện tích khoảng 220 ha và đội ngũ hơn 2.600 cán bộ, công nhân viên.

Để sản xuất ra các sản phẩm có chất lượng, bảo đảm nhu cầu tiêu thụ của thị trường theo hướng thân thiện với môi trường, tiết kiệm nguyên liệu, tiết kiệm chi phí sản xuất, Polytex đã đẩy mạnh triển khai các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Chia sẻ từ thực tiễn sản xuất, ông Hoàng Văn Tâm - Phó Giám đốc Phòng Kỹ thuật Polytex cho biết: Với đặc thù là doanh nghiệp vải sợi, dệt nhuộm sử dụng đa dạng nguồn năng lượng như điện, dầu DO, than và viên nén sinh khối, Polytex xác định quản lý năng lượng không chỉ là bài toán kỹ thuật mà còn là bài toán quản trị. 

Từ định hướng đó, doanh nghiệp đã từng bước triển khai các giải pháp cải tiến thiết bị, nâng cao hiệu quả sản xuất. Nổi bật là giải pháp ứng dụng hệ thống chiller hấp thụ nhiệt, tận dụng hơi nước phát sinh từ quá trình sản xuất để tạo nước lạnh. Giải pháp này đã giúp giảm đáng kể nhu cầu vận hành các chiller sử dụng máy nén điện, qua đó tiết kiệm điện năng tiêu thụ cho hệ thống làm lạnh và mang lại hiệu quả kinh tế khoảng 7,5 tỷ đồng mỗi năm. 

Bên cạnh đó, công ty đã triển khai đồng loạt nhiều giải pháp cải tiến. Tại xưởng dệt nhuộm, mô-tơ quạt cấp gió hệ thống làm mát bằng màn nước và mô-tơ thiết bị sản xuất tại xưởng dệt nhuộm cũng được thay thế với hiệu suất cao hơn, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng. Ngoài ra, việc thay thế toàn bộ đèn chiếu sáng tại xưởng dệt kim bằng đèn LED hiệu suất cao đã giúp Polytex tiết kiệm gần 96.000 kWh mỗi năm.

Đối với hệ thống xử lý nước thải, khi nhận thấy lưu lượng nước thải thực tế thấp hơn so với thiết kế, Polytex đã lắp đặt biến tần cho các bơm, cho phép điều chỉnh lưu lượng phù hợp với nhu cầu vận hành, qua đó giảm điện năng tiêu thụ không cần thiết.

Hiệu quả sử dụng năng lượng tại Polytex không chỉ đến từ việc nâng cấp thiết bị và công nghệ, mà còn từ việc xây dựng và vận hành hệ thống quản lý năng lượng. Nhằm đánh giá định kỳ mức tiêu hao năng lượng của từng khu vực sản xuất, công ty đã ứng dụng hệ thống điều khiển tích hợp PLC và HMI, cho phép giám sát và điều chỉnh các thông số vận hành theo thời gian thực. Hay việc điều chỉnh nhiệt độ cài đặt của hệ thống sử dụng nguyên liệu tái chế đã góp phần giúp doanh nghiệp tiết kiệm khoảng 108.000 kWh điện mỗi năm, giảm 71 tấn CO₂ và mang lại hiệu quả kinh tế hơn 207 triệu đồng/năm.

Bên cạnh điện năng, Polytex cũng đặc biệt chú trọng tối ưu việc sử dụng năng lượng nhiệt. Nhờ điều chỉnh nhiệt độ sấy hợp lý trong công đoạn sấy bông, nhà máy đã giảm tiêu thụ khoảng 300-360 tấn hơi nước mỗi tháng, tương đương hơn 64.000-77.000 kg than mỗi năm. Việc lắp đặt hệ thống thu gom bột than phát sinh để tái sử dụng làm nhiên liệu đốt cũng giúp tiết kiệm trung bình khoảng 700 kg bột than mỗi ngày.

Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp trên, hiệu quả sử dụng năng lượng của Polytex được cải thiện rõ rệt. “Trong giai đoạn 2020-2024, suất tiêu hao năng lượng bình quân của nhà máy có xu hướng giảm đều qua các năm; riêng năm 2024 đạt 0,167 TOE/tấn sản phẩm, giảm 15,9% so với năm 2020 (0,199 TOE/tấn), tỉ lệ tiết kiệm năng lượng cũng tăng từ 0,9% (năm 2020) lên 2,4% (năm 2024)", ông Hoàng Văn Tâm nhấn mạnh.

Trong bối cảnh ngành công nghiệp dệt - sợi tiếp tục chịu áp lực về chi phí, năng lượng và môi trường, kết quả triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng của Polytex cho thấy vai trò thiết thực của sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, góp phần nâng cao hiệu quả hiệu quả sản xuất, hướng tới phát triển bễn vững.