Wednesday, 07/12/2022 | 10:40 GMT+7

Chiếu sáng đô thị thành phố Quy Nhơn - Nói “không” với bóng đèn sợi đốt

13/11/2013

Nỗ lực phấn đấu không mệt mỏi vì mục tiêu tiết kiệm năng lượng, loại bỏ bóng đèn sợi đốt của thành phố Quy Nhơn đã lan tỏa rộng và đem lại hiệu ứng tích cực.

“Đêm Quy Nhơn không sặc sỡ, lộng lẫy như các thành phố khác trong nước và thế giới nhưng có sức quyến rũ lòng người đến lạ thường, ánh sáng chuẩn mực với những sắc màu hài hòa mang tính nghệ thuật thẩm mỹ cao làm tôn thêm vẻ đẹp của vùng đất “địa linh nhân kiệt” Bình Định - Quy Nhơn”.
ea509d8ad_11thuan.jpg
Đại lộ Nguyễn Tất Thành khu vực trung tâm thành phố Quy Nhơn

Từ tầm nhìn thực tế, khoa học và thẩm mỹ

Đầu năm 2010, thành phố Quy Nhơn đón nhận Quyết định của Thủ Tướng Chính phủ công nhận Quy Nhơn là đô thị loại 1, trực thuộc tỉnh Bình Định. Cùng thời điểm đó, hệ thống chiếu sáng đô thị thành phố Quy Nhơn cũng vừa hoàn tất việc nâng cấp xứng tầm với cảnh quan đô thị và trở thành “điểm nhấn”, niềm tự hào của địa phương khi đón các đoàn khách trong và ngoài nước về với thành phố biển Quy Nhơn.

Giáo sư Trần Thanh Vân - một Việt kiều Pháp - tại Hội nghị “Gặp gỡ Việt Nam” gồm hơn 300 nhà bác học của thế giới tổ chức tại thành phố Quy Nhơn hồi tháng 8/2013 đã nhận xét: -“Đêm Quy Nhơn không sặc sỡ, lộng lẫy như các thành phố khác trong nước và thế giới nhưng có sức quyến rũ lòng người đến lạ thường, ánh sáng chuẩn mực với những sắc màu hài hòa mang tính nghệ thuật thẩm mỹ cao làm tôn thêm vẻ đẹp của vùng đất “địa linh nhân kiệt” Bình Định – Quy Nhơn”.

Thực vậy, với hơn 240 con đường lớn, nhỏ gần 300km chiếu sáng công cộng, trong đó có 110 km đường hẻm. kiệt sâu vào các khu dân cư, 33 nút đèn tín hiệu giao thông, hàng chục công viên và 260 điểm sinh hoạt công cộng - thành phố Quy Nhơn về đêm đã khoác lên mình một bộ áo mới bằng việc được trang bị hệ thống chiếu sáng một cách hài hòa, hợp lý, đảm bảo phát huy hết các công năng trong chiếu sáng với các mục tiêu dân sinh, thẩm mỹ, nghệ thuật, an toàn giao thông, an ninh trật tự, và cải thiện môi trường…

Ông Đỗ Đình Phương - Giám đốc Công ty TNHH 1 thành viên Công viên, cây xanh và chiếu sáng đô thị Quy Nhơn (Cty CVCX& CSĐT) cho biết: -“ Để có một hệ thống chiếu sáng hiện đại, lan tỏa đến các khu dân cư trong hẻm sâu và ngoại thành, thẩm mỹ mà không lòe loẹt, không tiết kiệm ánh sáng mà tiết kiệm năng lượng và vốn đầu tư… là một bài toán khó”.

Đến những nổ lực vượt bậc của người trong cuộc

Thực vậy, để giải được bài toán này, các năm qua - nhất là trong năm 2013 Công ty CVCX&CSĐT Quy Nhơn đã kiên trì ứng dụng tiến bộ kỹ thuật chiếu sáng, áp dụng các biện pháp tối ưu trong đầu tư, phát triển và vận hành hệ thống chiếu sáng đường phố và chiếu sáng trang trí. Đưa tiêu chí tiết kiệm năng lượng lên hàng đầu với mục tiêu tiết kiệm được từ 5-7% năng lượng tiêu thụ của toàn hệ thống.

Mũi đột phá đầu tiên mà Công ty CVCX&CSĐT Quy Nhơn triển khai thực hiện một cách quyết liệt là loại bỏ bóng đèn sợi đốt và bóng đèn cao áp thủy ngân được trang bị trong hệ thống chiếu sáng trước đây.

Có một thực tế là trong quá trình đầu tư các dự án xây dựng hệ thống chiếu sáng cho thành phố sau ngày giải phóng, thành phố đã huy động được sự tham gia của nhiều chủ đầu tư, từ nhiều nguồn vốn khác nhau trong và ngoài nước. Khi được UBND thành phố bàn giao quản lý sử dụng các công trình chiếu sáng này, Công ty CVCX&CSĐT Quy Nhơn đã đề ra lộ trình hợp lý để thay thế dần và đi đến “nói không với bóng đèn sợi đốt” trên hệ thống chiếu sáng công cộng, đồng thời phối hợp với Công ty Điện lực Bình Định trong việc vận động người dân loại bỏ bóng đèn sợi đốt trong từng gia đình, khu vực dân cư.

Nếu năm 2009, hệ thống đèn chiếu sáng của thành phố Quy Nhơn chỉ có 8.139 bộ đèn; trong đó có 1.080 bộ đèn cao áp thủy ngân và hơn 3.600 bóng đèn sợi đốt trang bị ở các hẻm sâu; thì đến đầu năm 2013, những con số khác, tích cực hơn đã xuất hiện: 10.388 bộ đèn chiếu sáng được trang bị trên toàn hệ thống, trong đó loại đèn sợi đốt được thay thế hoàn toàn, riêng bóng đèn cao áp thủy ngân được loại bỏ rốt ráo từ năm 2012, thay vào đó là các hàng loạt bóng đèn hiệu suất cao vừa tiết kiệm điện và thân thiện môi trường như: 5.866 bộ đèn sodium, gần 2.500 bộ đèn compact, 1.500 bộ đèn led và các loại đèn metalhelie… Đặc biệt, với 110km các ngõ hẻm trong thành phố đã được xúc tiến nhanh việc trang bị hoàn toàn bằng đèn compact và đèn led trong năm 2013.

Song song với chiến dịch loại bỏ bóng đèn sợi đốt và các loại bóng cao áp thủy ngân hiệu suất thấp, Công ty CVCX&CSĐT Quy Nhơn đã đưa vào vận hành hệ thống chiếu sáng bằng tủ điều khiển nhiều chế độ tự động đóng tắt, được cài đặt theo cơ số nhạy của thời tiết, hiệu chỉnh giờ vận hành phù hợp, phân đoạn chiếu sáng theo thời gian trong đêm phù hợp theo khí hậu và khu vực. Tủ điện tự động 3,4 chế độ đã được lắp đặt trên toàn hệ thống được 164 tủ trên các trục chính của thành phố và các công viên. Trong quá trình bảo dưỡng hệ thống chiếu sáng, Công ty thực hiện linh hoạt phương thức thay cuốn chiếu ballast 2 cấp công suất. Cụ thể đối với bóng đèn Natri 210w, khi ballast hỏng thay luôn bằng cụm đèn Son ballast 2 cấp công suất cùng cấp.

Chế độ điều chỉnh thời gian chiếu sáng hợp lý cho các khu vực trong thành phố đã được áp dụng một cách triệt để, giảm thời lượng chiếu sáng các chế độ 100%, nhất là thời lượng cho hệ thống đèn hoa văn trang trí, đèn quảng cáo, các khu vực công viên chỉ vận hành từ 19 giờ đến 21 giờ hàng đêm tùy theo khu vực.

Kết quả không chỉ là những con số

Nỗ lực phấn đấu không mệt mỏi vì mục tiêu tiết kiệm năng lượng, loại bỏ bóng đèn sợi đốt của thành phố Quy Nhơn đã lan tỏa rộng và đem lại hiệu ứng tích cực. Nó được chứng minh bằng những con số đầy thuyết phục: Nếu năm 2009, số lượng điểm chiếu sáng trong thành phố chỉ có 8.139 bộ đèn thì đến năm 2013 đã có gần 11.000 bộ đèn được trang bị. Điểm sáng tăng 280 điểm nhưng điện năng tiêu thụ cho chiếu sáng công cộng giảm 119.000kWh so năm 2009 - với con số tuyệt đối về sản lượng điện năng chiếu sáng công cộng cho năm 2013 chỉ là 4,584 triệu kWh. Việc trang bị hệ thống đèn chiếu sáng hiệu suất cao, tiết kiệm năng lượng và thân thiện môi trường, loại bỏ hoàn toàn bóng đèn sợi đốt có thể tính được lượng điện năng tiêu thụ trên một đơn vị chiếu sáng hiện nay của thành phố Quy Nhơn chỉ đạt 431 kWh/bộ/năm, giảm được 139kWh/bộ/năm so với năm 2009. Đáp số này đã lý giải vì sao chỉ tiêu tiết kiệm điện năm 2013 của Công ty CVCX&CSĐT Quy Nhơn từ 5-7% so với năm 2012 đã hoàn thành trước 2 tháng.

Đêm Quy Nhơn bừng sáng, lộng lẫy sắc màu như vào hội; từ Đường Tây Sơn lên đồi thi nhân Gềnh Ráng xuống đường An Dương Vương nối với đường Nguyễn Huệ song song với đường Xuân Diệu dọc dài bãi biển. Du khách có thể rẽ qua đại lộ Nguyễn Tất Thành nối với hệ thống cầu đường qua khu kinh tế Nhơn Hội… và cảm nhận được thứ ánh sáng rực rỡ, hài hòa cùng với 240 con phố khác và hệ thống công viên, cây xanh làm nên một “Quy Nhơn by ninght” đầy ấn tượng. Bởi đó là thứ ánh sáng hiệu suất cao, tiết kiệm năng lượng và thân thiện môi trường vì đã thực hiện: “nói không với bóng đèn sợi đốt”.

Theo Tạp Chí Công Thương
Energy Efficiency Awards 2022